Węgierski smażony placek z czosnkiem, śmietaną i serem (lángos)
Drożdżowy placek z głębokiego tłuszczu, z czosnkiem i śmietaną – węgierska uliczna przekąska znad Balatonu.
Przejdź do przepisu
Kto odwiedził Węgry latem, ten wie, że nad Balatonem czy na budapeszteńskim targu pachnie smażonym ciastem i czosnkiem. To lángos, okrągły placek drożdżowy, smażony na głębokim tłuszczu, jadany na gorąco i oblany czosnkiem, kwaśną śmietaną i serem. Jest tłusty, sycący i bezpretensjonalny, i dlatego tak łatwo go pokochać.
Skąd nazwa i historia
Nazwa pochodzi od węgierskiego słowa „láng”, czyli płomień. Według tradycji placki piekło się pierwotnie przy otwartym ogniu w piecu chlebowym, z resztek ciasta po wypieku chleba. Dopiero później zaczęto je smażyć w tłuszczu, co zmieniło jego charakter. Dziś lángos kojarzy się z jarmarkami, plażami i stoiskami ulicznymi, ale wiele rodzin robi go też w domu, na niedzielną kolację.
Ziemniaki w cieście
W wielu domowych przepisach do ciasta dodaje się gotowane ziemniaki. Sprawiają one, że placek jest bardziej miękki i dłużej zachowuje wilgotność. Ziemniaki muszą być dobrze rozgniecione, bez grudek, bo kawałki utrudniają wałkowanie i powodują dziury podczas smażenia. Najlepiej użyć ziemniaków mączystych, ugotowanych dzień wcześniej, a potem przepuszczonych przez praskę.
Ciasto jest miękkie i lekko lepkie. Nie należy dosypywać zbyt wiele mąki, bo lángos stanie się twardy. Zamiast wałkować, rozciąga się je dłońmi, najlepiej lekko natłuszczonymi olejem. Środek powinien być cieńszy niż brzegi: wtedy szybko się wysmaży, a na obwodzie powstanie charakterystyczny, puszysty rant.
Smażenie bez nasiąkania
Tak jak przy wielu smażonych ciastach, temperatura tłuszczu decyduje o wszystkim. Przy 175°C placek wypływa na powierzchnię już po kilku sekundach, rumieni się i pęcznieje. Jeśli tłuszcz jest za zimny, ciasto chłonie go jak gąbka i robi się ciężkie. Za gorący przypali zewnętrzną warstwę, zanim wnętrze się upiecze. Warto smażyć jeden placek naraz, żeby nie obniżać temperatury. Gotowy odsącz na ręczniku papierowym albo na kratce.
Tradycyjnie smażono go na smalcu, ale olej rzepakowy lub słonecznikowy do smażenia sprawdza się równie dobrze. Jeśli smażysz po raz pierwszy, zacznij od mniejszego placka, by wyczuć czas. W tłuszczu nie trzymaj ich dłużej niż około 3 minut z jednej strony.
Czosnek, śmietana, ser
Podstawowy zestaw dodatków to czosnek rozcieńczony wodą z solą (węg. fokhagymás víz), którym smaruje się placek jeszcze gorący, kwaśna śmietana (tejföl) i tarty ser. Czosnkowa woda łatwiej się rozprowadza niż pasta i nie przytłacza smaku. Inne popularne wersje to lángos z kiełbasą, kapustą kiszoną, szynką lub z samym cukrem pudrem na słodko. Pasuje do niego zimne piwo albo lekko kwaśna lemoniada.
Zjedz od razu
Lángos jest najlepszy bezpośrednio po usmażeniu, kiedy skórka jest jeszcze chrupiąca, a środek miękki. Odgrzany w piekarniku traci część uroku, ale da się go uratować: wystarczy kilka minut w 200°C na kratce. Jeśli lubisz węgierskie smaki, zajrzyj też do tekstu o węgierskim gulaszu, bo gulasz i lángos często pojawiają się na jednym stole.
Wersja bez ziemniaków
Zdarza się, że ziemniaków nie ma pod ręką. Wtedy ciasto robi się z samej mąki, mleka, drożdży i soli, a konsystencja jest nieco bardziej chlebowa i chrupiąca, mniej mięsista. Taki lángos szybciej twardnieje, więc podawaj go bez zwłoki. Jeśli lubisz lżejszy placek, część mleka zastąp jogurtem naturalnym, który nada ciastu delikatną kwaskowość.
Jak uniknąć klejenia i dziur
Ciasto jest lepkie, więc przy formowaniu dłonie i blat lekko natłuść. Placek nie powinien być zbyt cienki, bo przerwie się w tłuszczu. Jeśli w cieście pojawi się dziura, zlep brzegi palcami i zacznij smażyć od strony bez dziury. Placki wyrośnięte zbyt długo mają kwaskowy posmak i słabo rumienią się na brzegach, dlatego pilnuj czasu wyrastania.
Nie zapomnij o odpowiednim garnku. Szeroki i dość głęboki rondel pozwala usmażyć placek w całości, bez zginania. Przydaje się też szeroka łopatka lub szczypce, którymi bezpiecznie obracasz placki. Pamiętaj, żeby ciasto wkładać do tłuszczu od siebie, tak by gorące bryzgi nie poparzyły dłoni, i trzymaj w pobliżu pokrywkę na wypadek, gdyby tłuszcz zaczął się zbyt mocno pienić.
Karta przepisu
Węgierski placek lángos
- Przygotowanie
- 20 min
- Wyrastanie
- 1 godz.
- Smażenie
- 20 min
- Razem
- 1 godz. 40 min
- Porcje
- 6 placków
Składniki
Przygotowanie
- Drożdże rozpuść w mleku z cukrem i odstaw na 10 minut.
- Wymieszaj mąkę z solą i ziemniakami. Dodaj rozczyn i olej, wyrabiaj 8–10 minut, aż ciasto będzie gładkie i miękkie. Przykryj i odstaw na godzinę.
- Czosnek przeciśnij przez praskę i rozmieszaj z 4 łyżkami wody i szczyptą soli. Ser zetrzyj.
- Ciasto podziel na 6 części. Każdą rozciągnij dłońmi na placek o średnicy około 15 cm, środek niech będzie cieńszy niż brzegi.
- Rozgrzej olej do 175°C i smaż pojedynczo po 2–3 minuty z każdej strony, aż placek się zarumieni.
- Gorące placki odsącz na ręczniku papierowym, posmaruj czosnkową wodą, dodaj śmietanę i posyp serem.